วิธีคำนวณวันบันทึกกล้องวงจรปิด และพื้นที่จัดเก็บสำหรับกล้อง 4, 8 และ 16 ตัว

จำนวนวันที่ดูกล้องวงจรปิดย้อนหลังได้ ขึ้นอยู่กับพื้นที่ที่ใช้เก็บวิดีโอได้จริง หารด้วยปริมาณข้อมูลที่ระบบบันทึกจริงต่อวัน จึงดูจากความจุ HDD กี่ TB หรือความละเอียดกล้องกี่ MP เพียงอย่างเดียวไม่ได้

หากต้องการเก็บภาพให้ครบจำนวนวันที่กำหนด ต้องคำนวณข้อมูลจากกล้องทุกตัว รวมเสียงและสตรีมอื่นที่บันทึกไว้จริง แล้วเผื่อพื้นที่ตามข้อกำหนดของระบบ บทความนี้แสดงวิธีคำนวณเบื้องต้นสำหรับกล้อง 4, 8 และ 16 ตัว พร้อมวิธีตรวจสอบกับเครื่องบันทึกที่ใช้งานอยู่

1. ก่อนคำนวณ ต้องรู้ข้อมูลอะไรบ้าง

เตรียมข้อมูลต่อไปนี้จากเครื่องบันทึกหรือซอฟต์แวร์จัดการกล้อง

• จำนวนกล้องที่บันทึกจริง รวมถึงกล้องแต่ละตัวบันทึกกี่สตรีม
• บิตเรตเฉลี่ยที่บันทึกจริง หน่วย Mbps ของแต่ละกล้อง ไม่ใช่ดูเฉพาะค่าสูงสุดที่ตั้งไว้
• ตารางบันทึก เช่น ตลอด 24 ชั่วโมง เฉพาะเวลาทำงาน หรือเมื่อเกิดเหตุการณ์
• จำนวนวันที่ต้องการเก็บย้อนหลัง และต้องการเท่ากันทุกกล้องหรือไม่
• พื้นที่ที่ระบบจัดให้ใช้เก็บวิดีโอได้จริง หลังพิจารณา RAID พื้นที่ระบบ และพื้นที่สงวน
• ข้อมูลอื่นที่บันทึกพร้อมภาพ เช่น เสียง เมทาดาทา หรือสตรีมภาพเพิ่มเติม

แยกให้ชัดระหว่าง สตรีมที่บันทึกลงเครื่อง กับ สตรีมสำหรับดูสดหรือดูผ่านมือถือ หากสตรีมรองใช้ดูภาพอย่างเดียวและไม่ได้บันทึกลงพื้นที่จัดเก็บ ไม่ต้องนำบิตเรตของสตรีมนั้นมารวมคำนวณพื้นที่บันทึก

แนวทางของ AXIS Site Designer อธิบายการประมาณพื้นที่ตามสภาพงานและตัวแปร เช่น ความละเอียด เฟรมเรต codec ตารางบันทึก และเสียง โดยแยกการดูสดออกจากการจัดเก็บ รวมถึงพิจารณาหน่วย TB/TiB และ RAID ส่วนตัวเลขในบทความนี้คำนวณจากสูตรหน่วยข้อมูลโดยตรง

Mbps ต่างจาก MB/s อย่างไร

Mbps คือเมกะบิตต่อวินาที ส่วน MB/s คือเมกะไบต์ต่อวินาที ตัวอักษร b และ B มีความหมายต่างกัน และ 8 บิตเท่ากับ 1 ไบต์

ดังนั้น:

• 1 Mbps = 0.125 MB/s
• 2 Mbps = 0.25 MB/s
• บทความนี้ใช้หน่วยฐานสิบ: 1 GB = 1,000 MB และ 1 TB = 1,000 GB

TB และ TiB เป็นคนละหน่วย การแสดงจำนวน TiB ที่น้อยกว่าจำนวน TB ของข้อมูลชุดเดียวกัน ไม่ได้หมายความว่าไบต์ทางกายภาพหายไป ส่วนพื้นที่ที่ลดลงจากการฟอร์แมต RAID หรือการสงวนพื้นที่ เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องตรวจสอบแยกกัน

2. สูตรคำนวณพื้นที่และจำนวนวันย้อนหลัง

ที่มาของตัวคูณ 10.8

หนึ่งวันมี 86,400 วินาที หากบันทึกวิดีโอที่บิตเรตเฉลี่ย 1 Mbps ต่อเนื่องทั้งวัน:

1 Mbps × 86,400 วินาที ÷ 8
= 10,800 MB/วัน
= 10.8 GB/วัน

จึงได้ว่า วิดีโอเฉลี่ย 1 Mbps ใช้พื้นที่ 10.8 GB ต่อวัน ในหน่วยฐานสิบ โดยยังไม่รวมข้อมูลอื่นนอกเหนือจากวิดีโอ

กรณีทุกกล้องบันทึกตลอด 24 ชั่วโมง และมีบิตเรตเฉลี่ยเท่ากัน

วิดีโอ GB/วัน
= จำนวนกล้อง × บิตเรตเฉลี่ยต่อกล้อง (Mbps) × 10.8

จำนวนวันที่เก็บได้
= พื้นที่ใช้เก็บวิดีโอได้จริง (GB) ÷ วิดีโอ GB/วัน

พื้นที่วิดีโอที่ต้องการ (TB)
= จำนวนวัน × จำนวนกล้อง × บิตเรตเฉลี่ยต่อกล้อง (Mbps) × 0.0108

สูตรนี้คำนวณเฉพาะข้อมูลวิดีโอ หากมีเสียง เมทาดาทา หรือข้อมูลประกอบการบันทึก ต้องรวมข้อมูลเหล่านั้นในการประเมินระบบจริงด้วย และไม่หักหรือบวกเผื่อรายการเดียวกันซ้ำ

กรณีแต่ละกล้องมีบิตเรตหรือตารางบันทึกต่างกัน

หนึ่งชั่วโมงมี 3,600 วินาที จึงได้:

1 Mbps × 3,600 วินาที ÷ 8
= 450 MB
= 0.45 GB

นำแต่ละกล้องหรือแต่ละสตรีมที่บันทึกจริงมารวมกัน:

วิดีโอ GB/วัน
= 0.45 × ผลรวมของ
  [บิตเรตเฉลี่ยของรายการนั้น (Mbps) × ชั่วโมงที่บันทึกต่อวัน]

บิตเรตในสูตรนี้ต้องเป็นค่าเฉลี่ย ระหว่างช่วงที่บันทึกจริง หากเป็นการบันทึกตามเหตุการณ์ ให้ใช้ชั่วโมงบันทึกที่วัดได้ รวมช่วงก่อนและหลังเหตุการณ์ หากใช้ปริมาณข้อมูลจริงทั้งวันอยู่แล้ว ไม่ต้องลดด้วยสัดส่วนเวลาบันทึกอีกครั้ง

3. ตัวอย่างกล้อง 8 ตัว และตารางคำนวณกล้อง 4/8/16 ตัว

สมมติว่ามีกล้อง 8 ตัว บันทึกต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง แต่ละตัวมีบิตเรตวิดีโอเฉลี่ย 2 Mbps และมีพื้นที่ใช้เก็บวิดีโอได้จริง 2,000 GB

ค่า 2 Mbps เป็นตัวเลขสมมติสำหรับสาธิตการคำนวณ ไม่ใช่ค่าที่แนะนำสำหรับกล้อง 2MP หรือ codec ใดโดยเฉพาะ

วิดีโอต่อวัน
= 8 × 2 × 10.8
= 172.8 GB/วัน

ระยะเวลาเก็บวิดีโอ
= 2,000 ÷ 172.8
≈ 11.57 วัน

ผลประมาณ 11.57 วัน นี้ยังไม่รวม overhead และพื้นที่เผื่อเพิ่มเติม หากเสียงหรือข้อมูลอื่นใช้พื้นที่ร่วมกัน ระยะเวลาที่เก็บได้อาจสั้นลง ตัวเลขนี้จึงไม่ใช่การรับประกันระยะเวลาเก็บย้อนหลัง

พื้นที่วิดีโอที่ต้องการสำหรับ 7, 15 และ 30 วัน

ตารางนี้ใช้สมมติฐานเดียวกันทุกแถว: บันทึกต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง บิตเรตวิดีโอเฉลี่ย 2 Mbps ต่อกล้อง และใช้หน่วย TB ฐานสิบ

ตัวเลขเป็น พื้นที่ข้อมูลวิดีโอเท่านั้น ไม่รวมเสียง เมทาดาทา ผลของ RAID พื้นที่ระบบไฟล์ และพื้นที่เผื่อ

ค่าความจุในตารางแสดงตามผลคำนวณโดยไม่ปัดเศษ เป็นความจุที่ต้องใช้ตามสมมติฐาน ไม่ใช่รายการขนาด HDD ที่มีจำหน่าย และไม่ได้หมายความว่ามีไดรฟ์ขนาดตรงกับทุกตัวเลข การเลือกความจุติดตั้งต้องพิจารณาพื้นที่ใช้ได้จริงและพื้นที่เผื่อของระบบนั้นเพิ่มเติม

4. ทำไมจำนวนวันจริงจึงต่างจากที่คำนวณ

ความละเอียด เฟรมเรต และ codec มีผลผ่านบิตเรต

กล้องที่มีความละเอียดเท่ากันอาจสร้างข้อมูลต่อวันไม่เท่ากัน เพราะใช้ H.264/H.265 เฟรมเรต ระดับคุณภาพ และการควบคุมบิตเรตต่างกัน จึงไม่ควรกำหนดว่า “กล้องกี่ MP ต้องใช้กี่ Mbps” เป็นสูตรตายตัว

หากใช้ บิตเรตเฉลี่ยที่วัดจากการบันทึกจริงแล้ว ผลของ codec รวมอยู่ในค่านั้น ไม่ต้องคูณส่วนลดการประหยัดพื้นที่ของ H.265 หรือ codec อื่นซ้ำอีก

การเคลื่อนไหว แสง และสัญญาณรบกวนเปลี่ยนปริมาณข้อมูล

ฉากที่มีคนหรือรถเคลื่อนไหว ใบไม้ไหว รายละเอียดจำนวนมาก หรือสัญญาณรบกวนตอนกลางคืน อาจทำให้บิตเรตเปลี่ยนได้ โดยเฉพาะระบบที่ปรับบิตเรตตามภาพ ควรเก็บข้อมูลให้ครอบคลุมทั้งกลางวัน กลางคืน และช่วงกิจกรรมที่ต่างกัน

บันทึกตามเหตุการณ์ไม่ได้ประหยัดเท่ากันทุกพื้นที่

การบันทึกเมื่อพบการเคลื่อนไหวจะลดข้อมูลได้มากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับเวลาที่ระบบบันทึกจริง ต้องรวมช่วงบันทึกก่อนเหตุการณ์และหลังเหตุการณ์ด้วย จึงไม่ควรสมมติว่าประหยัดได้ 50% เสมอ

หากเหตุการณ์เกิดถี่หรือช่วงบันทึกต่อเนื่องกัน เวลาบันทึกรวมอาจใกล้เคียงการบันทึกตลอดวัน

พื้นที่เต็มไม่ได้ทำให้ทุกกล้องมีวันย้อนหลังเท่ากันเสมอ

เมื่อพื้นที่เต็ม ระบบอาจเขียนทับตามนโยบายที่ตั้งไว้ หรือหยุดบันทึก ขึ้นอยู่กับอุปกรณ์และการตั้งค่า ตารางบันทึก โควตาพื้นที่รายกล้อง และการสงวนคลิปยังอาจทำให้แต่ละกล้องมีภาพเก่าสุดคนละวัน ต้องตรวจพฤติกรรมจริงของเครื่อง

พื้นที่เผื่อควรเลือกตามข้อกำหนดของเครื่อง ความผันผวนของข้อมูล และระยะเวลาที่ต้องการเก็บ ไม่มีเปอร์เซ็นต์เดียวที่เหมาะกับทุกระบบ

5. วิธีตรวจว่าระบบปัจจุบันเก็บย้อนหลังได้กี่วัน

สำรองคลิปสำคัญก่อนเปลี่ยนอุปกรณ์จัดเก็บหรือการตั้งค่าการบันทึก แล้วตรวจข้อมูลตามลำดับต่อไปนี้

1. เปิดหน้าจัดการพื้นที่จัดเก็บ จดความจุรวม พื้นที่ที่ใช้บันทึกได้จริง พื้นที่ว่าง หน่วย GB/TB หรือ GiB/TiB และการจัดสรรพื้นที่ อย่าใช้พื้นที่ว่างที่เหลืออยู่แทนความจุทั้งหมดสำหรับคำนวณรอบการเก็บย้อนหลัง
2. ตรวจสถานะไดรฟ์และพื้นที่บันทึก ดูว่าไดรฟ์ทุกลูกที่ตั้งใจใช้ทำงานอยู่หรือไม่ มีข้อผิดพลาดหรือคำเตือนใด และระบบใช้ RAID หรือพื้นที่สงวนแบบใด
3. ตรวจการตั้งค่าทีละกล้อง จด codec ความละเอียด fps บิตเรต ตารางบันทึก เสียง และสตรีมที่ถูกบันทึกจริง หากหน้าจอแสดงเพียงค่าบิตเรตที่ตั้งไว้ ให้แยกจากค่าที่วัดได้ระหว่างใช้งาน
4. วัดปริมาณข้อมูลที่บันทึกจริงต่อวัน ใช้รายงานจากเครื่องหรือซอฟต์แวร์ถ้ามี เก็บหลายวันที่ครอบคลุมกลางวัน กลางคืน และวันกิจกรรมมากหรือน้อย หากเครื่องกำลังเขียนทับอยู่ พื้นที่ใช้งานรวมที่ไม่เพิ่มขึ้นไม่ได้แปลว่าไม่มีข้อมูลใหม่
5. เปิด Playback และเล่นภาพเก่าสุดของแต่ละกล้อง ยืนยันว่าคลิปเปิดเล่นได้จริง ตรวจวันเวลา ช่องว่างของการบันทึก และความต่อเนื่องตามตาราง อย่าอาศัยเพียงสีหรือวันที่ที่แสดงในปฏิทิน
6. เทียบวันย้อนหลังจริงกับผลคำนวณ หากต่างกันมาก ให้ตรวจบิตเรตเฉลี่ย เสียง สตรีมที่บันทึก โควตารายกล้อง และนโยบายเมื่อพื้นที่เต็ม หากระบบยังไม่เคยใช้พื้นที่ครบหนึ่งรอบ ภาพเก่าสุดอาจเป็นวันเริ่มใช้งาน จึงยังบอกความสามารถในการเก็บสูงสุดไม่ได้

สำหรับการบันทึกตามเหตุการณ์ การพบคลิปเมื่อ 30 วันก่อนไม่ได้หมายความว่ามีภาพครบทุกช่วงเวลาตลอด 30 วัน ต้องดูว่าช่วงที่ต้องการค้นหาอยู่ในเงื่อนไขการบันทึกหรือไม่

6. เช็กลิสต์ก่อนเพิ่ม HDD ให้เครื่องบันทึก

ก่อนซื้อ HDD เพิ่ม ให้ตรวจสอบกับคู่มือหรือข้อมูลรองรับของเครื่องบันทึกรุ่นที่ใช้อยู่

• รุ่นเครื่องและรายการไดรฟ์ที่รองรับ: ตรวจให้ตรงกับอุปกรณ์และรุ่นซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้อง
• จำนวนช่องใส่ไดรฟ์: มีช่องว่างจริงหรือจำเป็นต้องเปลี่ยนไดรฟ์เดิม
• ความจุสูงสุด: แยกข้อจำกัดต่อไดรฟ์ออกจากความจุรวมของเครื่อง
• รูปแบบจัดเก็บและ RAID: ความจุไดรฟ์รวมไม่จำเป็นต้องเท่ากับพื้นที่วิดีโอที่ใช้ได้
• กำลังไฟและการระบายความร้อน: ตรวจความพร้อมเมื่อเพิ่มจำนวนไดรฟ์
• สุขภาพไดรฟ์เดิม: ตรวจคำเตือนและข้อผิดพลาด ไม่พิจารณาเฉพาะความจุ
• เป้าหมายการเก็บย้อนหลัง: ระบุจำนวนวันต่อกล้อง ตารางบันทึก เสียง และพื้นที่เผื่อที่ตกลงใช้กับระบบ
• คลิปสำคัญและผลกระทบระหว่างเปลี่ยน: เตรียมสำรองข้อมูลและยืนยันขั้นตอนกับผู้ดูแลก่อนดำเนินการ

หากกำลังวางระบบใหม่ อ่านประกอบได้ที่ แนวทางชุดติดตั้งกล้อง 8 ตัว และ แนวทางชุดติดตั้งกล้อง 16 ตัว พร้อมใช้ เช็กลิสต์ขอใบเสนอราคากล้องวงจรปิด เพื่อระบุความต้องการด้านการบันทึกให้ชัดเจน

7. คำถามที่พบบ่อยและช่องทางปรึกษา

HDD 2 TB กับกล้อง 8 ตัว เก็บย้อนหลังได้กี่วัน?

ต้องทราบพื้นที่ใช้เก็บวิดีโอได้จริงและบิตเรตเฉลี่ยก่อน หากสมมติว่ามีพื้นที่ใช้ได้จริง 2,000 GB กล้องทุกตัวบันทึก 24 ชั่วโมงที่เฉลี่ย 2 Mbps จะได้ประมาณ 11.57 วันก่อนรวม overhead และพื้นที่เผื่อเพิ่มเติม แต่ HDD ที่ระบุ 2 TB ไม่ได้ยืนยันว่าจะมีพื้นที่วิดีโอใช้ได้จริงครบ 2,000 GB

กล้อง 4 ตัว ต้องการเก็บ 30 วัน ใช้พื้นที่เท่าไร?

ภายใต้สมมติฐานบันทึกต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงที่เฉลี่ย 2 Mbps ต่อกล้อง ต้องใช้พื้นที่วิดีโอ 2.592 TB ฐานสิบ จากนั้นจึงประเมินเสียง ข้อมูลประกอบ พื้นที่ระบบ และพื้นที่เผื่อ เพื่อเลือกความจุติดตั้งที่เครื่องรองรับ

เปลี่ยนจาก H.264 เป็น H.265 แล้วจะเก็บได้นานขึ้นกี่วัน?

ไม่มีจำนวนวันหรือเปอร์เซ็นต์ตายตัว ต้องประเมินจากบิตเรตเฉลี่ยหลังเปลี่ยนภายใต้คุณภาพภาพที่ต้องการ แล้วคำนวณใหม่ หากใช้บิตเรตที่วัดหลังเปลี่ยนแล้ว ไม่ต้องหักส่วนประหยัดจาก codec ซ้ำ

บันทึกเฉพาะการเคลื่อนไหวจะเก็บได้นานขึ้นเท่าไร?

ขึ้นอยู่กับเวลาบันทึกจริง รวมช่วงก่อนและหลังเหตุการณ์ ให้วัดชั่วโมงบันทึกและบิตเรตในช่วงนั้น แล้วใช้สูตร 0.45 × ผลรวม (Mbps × ชั่วโมงบันทึก) หากพื้นที่มีการเคลื่อนไหวเกือบตลอดวัน ผลอาจใกล้เคียงการบันทึกต่อเนื่อง

ดูกล้องผ่านมือถือบ่อย ๆ ทำให้พื้นที่บันทึกเต็มเร็วขึ้นหรือไม่?

หากมือถือใช้สตรีมสำหรับดูอย่างเดียวและเครื่องไม่ได้บันทึกสตรีมนั้นเพิ่ม ไม่ต้องนับเป็นข้อมูลบันทึกเพิ่มใน HDD การใช้เครือข่ายเพื่อดูภาพเป็นคนละส่วนกับพื้นที่จัดเก็บ แต่ถ้าระบบตั้งให้บันทึกหลายสตรีม ต้องรวมทุกสตรีมที่บันทึกจริง

หากต้องการปรึกษาการคำนวณพื้นที่สำหรับกล้อง 4, 8 หรือ 16 ตัว เตรียมรุ่นเครื่องบันทึก จำนวนกล้อง ความจุปัจจุบัน ตารางบันทึก และจำนวนวันที่ต้องการเก็บย้อนหลัง ติดต่อชัดเจนที่ 099-219-4445 หรือ LINE @shadjan

ผู้รับผิดชอบเนื้อหา: Shadjan — สูตรและตัวอย่างใช้เพื่อประเมินเบื้องต้น การเลือกพื้นที่บันทึกจริงต้องตรวจรุ่นอุปกรณ์และการตั้งค่าของระบบ